Een toilet is een toilet

De laatste tijd ben ik in een aantal etablissementen geweest, waar men trots liet blijken genderneutrale toiletten te bezitten; toiletten die niet langer gescheiden werden op basis van geslacht, maar waar anything goes. Man, vrouw, transgender? Wat je tussen je benen hebt of had hangen of zitten, maakt niet uit, zo lijken de gendervrije-toiletten-uitbaters ruimdenkend uit te dragen. Identiteiten zoals ‘geslacht’ zouden ons niet mogen kidnappen, dat zou bijvoorbeeld Michel Foucault maar al te graag beamen. Wc’s zonder bordjes met mannetjes en vrouwtjes; een charmant en verheffend initiatief toch?

Toiletten zijn de afgelopen tijd een hot topic geworden, bijvoorbeeld tijdens de verkiezingen en huidige politiek in de VS. Terwijl hij in zijn verkiezingscampagne had aangegeven dat transgender mannen en vrouwen zelf op basis van hun ervaren geslachtsidentiteit zouden moeten uitmaken welke toiletdeur ze binnengaan, heeft inmiddels president Trump kennelijk onder druk van conservatieve partijgenoten dit richtsnoer opgeschort. Een genoemd argument hiervoor richt zich op de vermeende inbreuk op de privacy van de als jongens geboren jongens en de als meisjes geboren meisjes. Een ‘echt’ meisje zou nooit gedwongen mogen worden in een toilet oog-in-oog komen te staan met bijvoorbeeld een meisje geboren als jongen. Dat dit argument to say the least discriminerend is, behoeft weinig betoog lijkt me. Het gaat totaal voorbij aan het idee dat iemands geslacht niet enkel wordt bepaald door de fysieke kenmerken van het lijf. Het ontkent de gevoelens en de kansen om zonder stigma in de maatschappij mee te draaien van transgender personen. Een transgender meisje ís een meisje, gedraagt zich als een meisje, voelt zich op haar gemak op het damestoilet en vormt geen bedreiging voor de (privacy van de) andere meisjes aldaar.

Terug naar de hippe genderneutrale wc’s. Zoals gezegd, op eerste gezicht is dit een fijn initiatief. Bekeken vanuit het paradigma van identiteit en seksisme, zou je kunnen zeggen dat het verwijderen van de dichotomie man/vrouw in openbare ruimtes goed is voor het laten verdwijnen van allerlei beknottende gedachten en vooroordelen gebaseerd op geslacht. Foucault zou er vanuit zijn idee van het laten oplossen van identiteiten wellicht blij mee zijn geweest:

Although Foucault’s work is often hailed as one of the inspirations for various identity movements, Foucault himself favours the dissolution of identity, rather than its creation or maintenance. He sees identity as a form of subjugation and a way of exercising power over people and preventing them from moving outside fixed boundaries. (http://www.michel-foucault.com/concepts/)

Maar ik vermoed dat Foucault minder gecharmeerd zou zijn van één van de praktische effecten van genderneutrale toiletten. Zo schrijft transgendervrouw Laura op https://www.travestie.org:

Veel transvrouwen en mannen hebben juist moeite met gender neutrale toiletten, wij hebben moeten vechten voor onze genderidentiteit. Na veel lichamelijke aanpassingen willen we onze genderidentiteit uiten, onder andere door naar een bepaalde wc te gaan. Een genderneutraal toilet zorgt weer voor een vorm van apartheid die vooral niet transgenders duidelijkheid verschaft dat wij transgender zijn.

Ik ben een (trans)vrouw, en wil dus naar het vrouwentoilet. Ik word in feite gewoon gediscrimineerd, omdat ik als vrouw niet meer het recht heb om op het vrouwentoilet te plassen.

Als we het hebben over transgender personen, dan spannen genderneutrale toiletten dus het paard achter de wagen. Er zijn denk ik manieren om seksisme te bestrijden, die geen negatieve invloed hebben op de belevingswereld van transgenders. En let op: alleen al door het benoemen van een plek als ‘geslachtsneutraal’, bevestig je de gewraakte identiteit. Wil je je sterk maken voor het a la Foucault afbreken van identiteiten, noem je toilet dan gewoon toilet en laten we er tenslotte met z’n allen voor zorgen dat Trump zo snel mogelijk stopt met zijn voor minderheden destructieve beleid.

1 thought on “Een toilet is een toilet

Laat een reactie achter op Peter Bastiaanssen Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *